Umy Medya

Rehber

Web Tasarım Nedir?

Web tasarım, bir internet sitesinin nasıl görüneceğine ve nasıl çalışacağına karar verme işi. Günlük konuşmada "site yapmak" denen şeyin tamamı kastediliyor ama teknik olarak birkaç ayrı iş bir arada yürüyor: tasarım, geliştirme, içerik üretimi ve yayına alma. Bu yazıda bu işlerin her birini ve süreçte karşınıza çıkacak kavramları sade biçimde anlatıyoruz.

Bunu yazmamızın sebebi şu: teklif alırken karşılaştığınız terimleri bilmiyorsanız tekliflerin birbirinden nerede ayrıldığını da göremiyorsunuz. Aynı işe çok farklı fiyatlar gelmesinin sebebi genellikle kapsamın farklı olması, ama bunu anlamak için kapsamın neyden oluştuğunu bilmek gerekiyor.

Tasarım ve geliştirme aynı şey değil

Tasarım, sitenin nasıl görüneceğine karar verme aşaması: sayfa düzeni, renkler, yazı tipleri, butonların yeri. Bu aşamanın çıktısı genellikle tıklanamayan bir görsel, yani sitenin resmi. Geliştirme ise o resmin gerçekten çalışan bir siteye dönüştürülmesi: kodun yazılması, formun çalışması, telefonda düzgün görünmesinin sağlanması. Bazı ajanslar yalnızca tasarım yapıyor, bazıları yalnızca geliştirme. Teklif alırken ikisinin de kapsamda olup olmadığını sormak, sonradan çıkan sürprizleri önlüyor.

Alan adı ve hosting ne demek

Alan adı, sitenizin adresi — örneğin umymedya.com. Yıllık olarak kiralanıyor ve kimin adına kayıtlı olduğu çok önemli. Hosting ise sitenizin dosyalarının durduğu sunucu; sitenin "kirası" diyebilirsiniz. Bu ikisi ayrı hizmetler ve ayrı ücretlendiriliyor. En sık karşılaştığımız sorun, alan adının ajans hesabında kayıtlı olması. Yıllar sonra ajansla yollar ayrıldığında site sahibi kendi adresine erişemez hale geliyor. Sözleşme imzalamadan önce sorulacak soru net: alan adı kimin adına kayıtlı olacak?

Mobil uyum ve neden önce mobil

Mobil uyum, sitenin telefon ekranında da düzgün görünmesi demek. Bugün Türkiye'de web trafiğinin büyük kısmı telefondan geliyor ve Google siteleri değerlendirirken öncelikle mobil sürümüne bakıyor. Bu yüzden doğru yaklaşım, tasarıma telefon genişliğinden başlayıp masaüstüne doğru genişletmek. Tersi yapıldığında, yani masaüstü tasarımı sonradan telefona sıkıştırıldığında, yazılar küçülüyor, butonlar birbirine giriyor ve sayfa yana kayıyor. Bir siteyi değerlendirirken yapılacak en pratik test, 360 piksel genişliğinde yatay kaydırma olup olmadığına bakmak.

Statik site, CMS ve yönetim paneli

Yönetim paneli, siteye girip içerik değiştirebilmenizi sağlayan arayüz. İçeriği sık değişen siteler (haber, blog, emlak ilanı, ürün kataloğu) için gerekli. Buna karşılık kurumsal tanıtım sitelerinin çoğunda içerik yılda birkaç kez değişiyor ve panel eklemek gereksiz bir karmaşıklık yaratabiliyor. Panelsiz kurulan siteler genellikle daha hızlı açılıyor ve güvenlik açığı yüzeyi daha küçük oluyor. Karar, içeriğinizin ne sıklıkta değişeceğine bağlı ve bu kararın baştan verilmesi gerekiyor; sonradan eklemek maliyetli.

Site yayına girdikten sonra ne olur

Site yayına girdiğinde iş bitmiyor. Yapılması gereken ilk şey Google Search Console kaydı ve sitemap gönderimi; bu yapılmazsa Google sitenizi çok daha geç fark ediyor. Ardından Analytics kurulumu geliyor, böylece kimin nereden geldiğini görebiliyorsunuz. Sürekli olarak ise sunucunun ayakta kalması, yedeklerin alınması ve güvenlik güncellemelerinin yapılması gerekiyor. Bu kalem çoğu tekliften atlanıyor ve bir yıl sonra sorun olarak dönüyor. Bakım alıp almamak sizin kararınız ama kimin yapacağının belli olması gerekiyor.

Teklifleri karşılaştırırken sorulacak sorular

Aynı işe gelen tekliflerin fiyatları çok farklıysa kapsamlar da farklıdır. Şu soruları sorduğunuzda tablo netleşiyor: Metinleri kim yazacak? Kaç sayfa dahil, fazlası ne kadar? Tasarım özgün mü yoksa hazır tema uyarlaması mı? Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı olacak? Kaç revizyon hakkı var? Yayın sonrası bakım dahil mi, değilse ne kadar? Search Console ve Analytics kurulumu yapılacak mı? Bu soruların cevabı yazılı teklifte yer alıyorsa sonradan anlaşmazlık çıkma ihtimali belirgin biçimde azalıyor. Cevapların sözlü değil yazılı olması önemli; unutulan bir söz, altı ay sonra iki tarafın da farklı hatırladığı bir konuya dönüşüyor.

Sık sorulan sorular

Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer?

Tek sayfalık bir açılış sayfası bir ila iki hafta, çok sayfalı kurumsal site üç ila beş hafta sürüyor. Süreyi en çok etkileyen şey tasarım değil, içeriğin ne zaman hazır olduğu.

Hazır tema mı özgün tasarım mı?

Hazır tema ucuz başlıyor ama kullanmayacağınız onlarca özelliğin yükünü taşıyor, bu da siteyi yavaşlatıyor. Ayrıca aynı temayı alan rakibinizle benzeşiyorsunuz. Özgün tasarım daha maliyetli ama hız ve ayrışma tarafında fark yaratıyor.

Sitemi yaptırdıktan sonra Google'da hemen çıkar mıyım?

Hayır. Google'ın siteyi taraması ve sıralamaya alması zaman alıyor; yeni bir alan adında bu genellikle üç ila altı ay. Search Console kaydı ve sitemap gönderimi bu süreci hızlandırıyor ama sıfırlamıyor.

Yönetim paneline ihtiyacım var mı?

İçeriğiniz ne sıklıkta değişiyor? Yılda birkaç kez değişiyorsa panel gereksiz karmaşıklık. Haftalık ilan, ürün ya da yazı ekliyorsanız zorunlu. Kararı baştan vermek gerekiyor, sonradan eklemek maliyetli.

Alan adı ve hosting ücretleri ayrı mı?

Evet, ikisi de yıllık yenilenen ayrı hizmetler. Biz bu hesapları sizin adınıza açıyoruz ve faturası size kesiliyor; böylece sahiplik sizde kalıyor.

İlgili sayfalar