Web sitesi yaptırmak istiyorum: nereden başlamalı?

Web sitesi yaptırma kararı verdiniz. Sonraki adım genellikle birkaç yere fiyat sormak oluyor ve tam burada kafa karışıyor: aynı işe çok farklı rakamlar geliyor, teklifler birbiriyle karşılaştırılamıyor, kimin ne vaat ettiği belirsiz kalıyor.

Bu yazıda, teklif almadan önce hazırlamanız gerekenleri ve görüşmede sorulması gereken soruları sırayla anlattık. Amaç, ajans seçmenizi kolaylaştırmak değil; hangi işi satın aldığınızı bilmenizi sağlamak.

Önce şu iki soruya cevap verin

Teknik hiçbir şeye girmeden önce iki soruyu netleştirmeniz gerekiyor. Bunlar cevaplanmadan yapılan siteler, güzel görünseler bile iş getirmiyor.

Birinci soru: siteye gelen kişinin ne yapmasını istiyorsunuz? Telefon etmesini mi, form doldurmasını mı, mağazadan alışveriş yapmasını mı, randevu almasını mı? Cevap "bizi tanısın" ise henüz cevap bulunamamış demektir. Sitenin tek bir birincil hedefi olmalı; geri kalan her şey ona hizmet eder.

İkinci soru: sizi rakibinizden ayıran nedir? Bu sorunun cevabı "kaliteli hizmet", "müşteri memnuniyeti" ya da "yılların tecrübesi" ise yine cevap yok demektir, çünkü aynı cümleyi rakibiniz de yazıyor. Gerçek bir ayrışma somut olur: belirli bir alanda uzmanlaşmış olmak, belirli bir teslim süresi vermek, belirli bir garanti sunmak, belirli bir bölgede yoğunlaşmak.

Bu iki sorunun cevabı sitenin hem metinlerini hem yapısını belirliyor. Cevap yoksa ajans bunları sizin yerinize uyduruyor ve ortaya herkesinkine benzeyen bir site çıkıyor.

Görüşmeye giderken yanınızda olması gerekenler

Projelerin en çok tıkandığı yer tasarım değil içerik. Aşağıdaki listeyi önceden hazırlarsanız süreç belirgin biçimde kısalıyor.

• Firmanın tam yasal unvanı ve ticari adı
• Telefon, e-posta, varsa adres ve çalışma saatleri
• Hizmet verdiğiniz bölgeler
• Sunduğunuz hizmetlerin ya da ürün gruplarının listesi
• Varsa logo dosyasının vektör hali (SVG, AI, EPS veya PDF)
• Gerçek iş fotoğraflarınız
• Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz iki üç site örneği, neden beğendiğinizi bir cümleyle

Son madde göründüğünden önemli. "Şunu beğendim" demek yeterli değil; "bu sitede aradığımı hemen buldum" ya da "burada fiyatlar açık yazıyor" gibi bir gerekçe, tasarımcıya gerçekte ne istediğinizi anlatıyor.

Teklifleri karşılaştırırken sorulacak yedi soru

Aynı işe gelen tekliflerin arası açıksa, kapsamlar da açıktır. Şu yedi soruyu sorduğunuzda tablo netleşiyor.

1. Metinleri kim yazacak? Bu, fiyatı en çok etkileyen kalemlerden biri. Metinleri siz yazacaksanız teklif düşer ama işi siz üstlenirsiniz. Ajans yazacaksa kapsamda açıkça belirtilmeli.

2. Kaç sayfa dahil, fazlası ne kadar? "Kurumsal site" ifadesi tek başına bir şey söylemiyor. Beş sayfa mı on beş sayfa mı, sonradan sayfa eklemek ne kadar?

3. Tasarım özgün mü, hazır tema uyarlaması mı? İkisi de meşru seçenek ama fiyatları ve sonuçları çok farklı. Hazır tema ucuz başlıyor, buna karşılık kullanmayacağınız onlarca özelliğin yükünü taşıyor ve siteyi yavaşlatıyor.

4. Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı olacak? En kritik soru bu. Cevap "bizim hesabımızda tutuyoruz" ise dikkatli olun. Yıllar sonra ajansla yollar ayrıldığında kendi adresinize erişemez hale gelebilirsiniz. Doğru cevap: sizin adınıza, faturası size.

5. Kaç revizyon hakkı var? Sınırsız revizyon vaadi gerçekçi değil, ama sınırın ne olduğunun yazılı olması gerekiyor.

6. Search Console ve Analytics kurulumu yapılacak mı? Bu adım atlandığında site Google tarafından çok daha geç fark ediliyor ve siz de siteye kimin geldiğini göremiyorsunuz. Şaşırtıcı biçimde sık atlanıyor.

7. Yayın sonrası bakım dahil mi, değilse ne kadar? Site yayına girdikten sonra sunucunun ayakta kalması, yedeklerin alınması ve güvenlik güncellemelerinin yapılması gerekiyor. Bu kalem çoğu tekliften atlanıyor ve bir yıl sonra sorun olarak dönüyor.

Fiyatı belirleyen şey ne

"Web sitesi" tek bir ürün değil. Aynı cümleyle hem üç sayfalık bir tanıtım sitesi hem yüzlerce ürünlü bir e-ticaret mağazası kastedilebiliyor. Fiyatı belirleyen ana kalemler şunlar:

• Sayfa sayısı ve yapının karmaşıklığı
• İçeriğin kim tarafından üretileceği
• Özel tasarım mı, hazır düzen uyarlaması mı
• Yönetim paneli gerekip gerekmediği
• Başka sistemlerle entegrasyon olup olmayacağı
• Çok dilli olup olmayacağı

Çok düşük fiyatlarla karşılaşıyorsanız genellikle şu üçünden biri geçerlidir: hazır tema kullanılmıştır, metinleri sizin yazmanız beklenmektedir, ya da alan adı ve hosting ajansın hesabında tutulmaktadır. Bunların hiçbiri kendi başına yanlış değil. Sorun, teklifte yazmadığında ortaya çıkıyor.

Yönetim paneli gerçekten gerekli mi

Yönetim paneli, siteye girip içeriği kendinizin değiştirebilmesini sağlayan arayüz. Karar, içeriğinizin ne sıklıkta değişeceğine bağlı.

İçeriğiniz yılda birkaç kez değişiyorsa panel gereksiz bir karmaşıklık yaratıyor: site yavaşlıyor, güvenlik açığı yüzeyi büyüyor ve düzenli güncelleme gerektiriyor. Buna karşılık haftalık ilan, ürün ya da yazı ekliyorsanız panel zorunlu; her değişiklik için ajansı aramak sürdürülebilir olmuyor.

Önemli olan kararın baştan verilmesi. Sonradan panel eklemek, baştan planlamaktan belirgin biçimde daha maliyetli.

Süreç ne kadar sürer

Tek sayfalık bir açılış sayfası genellikle bir ila iki hafta, çok sayfalı kurumsal site üç ila beş hafta sürüyor. Ama bu süreler bir varsayıma dayanıyor: içeriğin zamanında gelmesi.

Uygulamada projelerin geciktiği yer neredeyse her zaman burası. Tasarım onaylanıyor, geliştirme bitiyor ve site "metinler gelsin" diye haftalarca bekliyor. Bunu önlemenin yolu, içerik hazırlığını projenin başında paralel olarak başlatmak. Sayfa listesi çıkarıldığı anda her sayfanın metnini kimin ne zaman yazacağı da belirlenmeli.

Sık yapılan üç hata

Gereğinden büyük site yaptırmak. On beş sayfalık bir yapı kurup altısını dolduramamak, boş ya da yarım sayfalar bırakıyor. Boş sayfa, hiç sayfa olmamasından kötü. Küçük başlayıp ihtiyaç doğdukça büyütmek daha sağlıklı.

İletişim bilgisini gizlemek. Telefon numarasının yalnızca iletişim sayfasında durması, en yaygın dönüşüm kaybı. Numara her sayfanın üstünde görünmeli ve telefondan tıklanabilir olmalı.

Yayından sonra siteyi unutmak. Site canlı bir şey. Altı ay güncellenmemiş bir blog, eski fiyatlar ya da kapanmış bir hizmetin hâlâ durması, ziyaretçide işletmenin de terk edilmiş olduğu izlenimi bırakıyor.

Özetle

Web sitesi yaptırma süreci teknik bir iş gibi görünüyor ama kritik kararların çoğu teknik değil. Siteye gelen kişinin ne yapmasını istediğinizi bilmek, içeriği zamanında hazırlamak ve teklifte neyin dahil olmadığını okumak — bu üçü, hangi ajansla çalıştığınızdan daha belirleyici.

Aklınıza takılan bir şey varsa bize yazın ya da doğrudan arayın. İlk görüşme ücretsiz ve bir şey satın almak zorunda değilsiniz.